Bản tin thị trường

Tại Indonesia, Bộ tài chính sáng lập một ủy ban mới Indonesian Bank Restructuring Agency (IBRA) , dưới trách nhiệm của NHNN (Bank Negara), thông qua các ngân hàng quốc doanh. Chính phủ sẵn sàng hỗ trợ 80% và các cổ đông của các ngân hàng cần tái cấu trúc cung cấp 20% vốn cần thiết để tái cấu trúc các ngân hàng.

Tỷ giá: tiếp tục xu hướng giảm. Thứ 4, 11/1/2012, Thống đốc NHNN khẳng định VND sẽ chỉ điều chỉnh 2-3% trong năm 2012, một mức rất thấp so với kỳ vọng. NHNN cũng ra dự báo thặng dư cán cân tổng thể năm 2012 là 3 tỷ USD, tăng 500 triệu USD so với năm 2011. Vào 6/1/2011, NHNN đã kiểm tra và phạt 2 đại lý thu đổi ngoại tệ tại phố Hà Trung, Hà nội (trung tâm thu đổi ngoại tệ của thủ đo) do bán 300 USD và 400 USD cho khách hàng. Mỗi cơ sở bị phạt 100 triệu và tịch thu tiền. Thời điểm trước tết, lượng kiều hối về nhiều và giá vàng ít biến động cũng giúp làm giảm áp lực lên tỷ giá. Nhiều NHTM cho biết trạng thái ngoại tệ dương, có ngân hàng dương ở mức cao. Với nhiều biện pháp dồn dập của NHNN và một chút may mắn trong thời điểm hiện tại, tỷ giá tự do đã giảm khá mạnh.

Lạm phát năm 2011trên 18% nhưng phần do chính sách tài khóa và tiền tệ chỉ là khoảng 12%. Phần 6% còn lại là do các yếu tố khác, trong đó có lạm phát nhập khẩu do độ mở của kinh tế Việt nam rất lớn, tổng nhập khẩu và xuất khẩu của Việt nam đã hơn 150% của GDP. Nguyên nhân nữa là điều hành giá trong nước không tốt. Nghiên cứu của NHNN cho thấy lạm phát trong 5 năm qua bám rất sát giá lương thực thực phẩm trong khi Việt nam không thiếu lương thực.

Theo Giám đốc WB tại Việt nam, mục tiêu tăng trưởng GDP 6% của Việt nam là có thể đạt được. WB lạc quan cho rằng Việt nam sẽ không phải hy sinh quá nhiều tăng trưởng cho việc kiểm soát lạm phát. Tuy nhiên Chính phủ VN rất cần phải cải cách DNNN và tái cơ cấu hệ thống tài chính.

Một vấn đề rất lớn của các ngân hàng hiện tại là nợ xấu. Nợ xấu khiến các ngân hàng bị mất vốn và làm giảm vốn chủ sở hữu nếu lợi nhuận không thể bù đắp. Việc bị giảm vốn của các ngân hàng nhỏ gặp khó khăn trong năm 2011 và 2012 là điều gần như chắc chắn. Trong quá trình tái cấu trúc hệ thống ngân hàng, một nhu cầu rất lớn là vốn để cấp cho các ngân hàng để bù cho khoản bị mất vốn này.

Vàng: Trong nghị quyết số 02/NQ-CP ngày 07/01/2012 Chính phủ đã có ý kiến về dự thảo Nghị Định quản lí hoạt động kinh doanh vàng.

Kế hoạch phát hành trái phiếu chính phủ năm 2012: Hiện tại chưa có kế hoạch công bố về huy động cho năm 2012 từ MOF tuy nhiên qua trao đổi, nhu cầu huy động từ trái phiếu chính phủ năm 2012 tương đương 2011, tức là khoảng 100 nghìn tỷ cho các kỳ hạn từ 2-10 năm, trong đó trọng tâm là kỳ hạn 3 và 5 năm.

HSBC trong báo cáo mới nhất giảm dự báo tăng trưởng GDP của Việt nam từ 7% xuống còn 5,7%. Dự trữ ngoại hối trong phát biểu của Thủ tướng ngày 4/1/2012 là 7,5 tuần nhập khẩu, tương đương khoảng 15,2 tỷ USD, cao hơn nhiều dự báo của JPMorgan là 12.5 tỷ USD.

JPMorgan dự báo dự trữ ngoại hối của Việt nam 2011 chỉ còn 12,5 tỷ USD, thấp hơn quý 1 nhưng cao nhất trong 3 quý cuối năm. Có thể JPMorgan cho rằng NHNN đã phải bán bớt ngoại tệ trong dự trữ để kìm đà mất giá của VND trong quý 2 và quý 3. Sau khi Chính phủ và NHNN vào cuộc quyết liệt để kiểm soát lạm phát thì cán cân thanh toán đã được cải thiện trong quý 4 và giúp dự trữ ngoại hối tăng lên. Nếu so với tổng nhập khẩu của Việt nam cả năm 2011 là 105,8 tỷ USD thì dự trữ ngoại hối này chỉ bằng 6 tuần (1,5 tháng) nhập khẩu, một mức rất thấp cho an toàn tỷ giá.

Trong thông điệp đầu năm mới, Thủ tướng đã nhắc đến sự thiếu đồng bộ trong thể chế kinh tế thị trường hiện tại. Trong đó Thị trường đất đai còn nhiều vướng mắc, Thị trường tài chính phát triển không cân đối, Thị trường trái phiếu còn sơ khai, Thị trường chứng khoán thiếu chiều sâu, chưa trở thành một kênh huy động vốn quan trọng của nền kinh tế, đang dồn gánh nặng lên Thị trường tín dụng, làm cho thị trường tín dụng rất dễ bị tổn thương. Thị trường khoa học công nghệ chậm phát triển. Thị trường lao động có chất lượng nguồn nhân lực thấp cùng với sự bất hợp lý về tiền lương giữa các khu vực đang là rào cản lớn cho việc chuyển dịch lao động.

Tăng trưởng GDP của Việt nam năm 2011 là 5,89% với mức tăng trưởng rất thấp của ngành công nghiệp và xây dựng. Đặc biệt, ngành xây dựng giảm mạnh trong quý 4 2011, mùa vẫn được coi là cao điểm của ngành xây dựng. Đây là những chỉ báo cho thấy tác động của chính sách thắt chặt tiền tệ, lãi suất cao và đặc biệt là cắt giảm đầu tư công và thị trường BĐS bị đóng băng đến tăng trưởng GDP.

CP trong ngày hôm nay đã đánh giá hoạt động quản lý ngoại hối là "thành công" và sự ổn định của tỷ giá là một "điểm sáng" trong năm 2011. Các biện pháp màCCP nhìn nhận đã đóng góp vào thành công này là là (i) điều chỉnh tỷ giá theo tín hiệu thị trường, tránh tình trạng để sức ép bị dồn tích rồi buộc phải tăng với tốc độ quá cao như đã xảy ra vào ngày 9/2/2011, (ii) thay đổi phương thức điều hành tỷ giá từ "giật cục", khoảng 6 tháng 1 lần tăng cao sang công bố tỷ giá hàng ngày, tăng mỗi lần 5-10 đồng, ít gây sốc và khiến giới đầu cơ khó "đón lõng", hạn chế việc "lướt sóng"; (iii) Áp trần lãi suất huy động USD ở mức 2%, thúc đẩy người dân bán ngoại tệ cho ngân hàng, chuyển từ quan hệ vay sang quan hệ mua đứt đoạn; (iv) NHNN áp dụng nhiều biện pháp mạnh để quản lý các tụ điểm giao dịch ngoại tệ.

Số liệu cập nhật cho thấy trong năm 2011, tỷ lệ nợ xấu tăng dần qua các tháng và lên đến mức 3,31% vào cuối 2011. Nhóm ngân hàng có nợ xấu cao nhất là nhóm NH quốc doanh, với tỷ lệ nợ xấu 5,68%, nhóm có tỷ lệ nợ xấu thấp nhất là nhóm NH nước ngoài 1,08%. Nhóm NH cổ phần và phi ngân hàng có tỷ lệ nợ xấu là 2,3% và 3,98%.

CPI năm 2011 là 18,13%, gấp đôi kế hoạch lạm phát đặt ra vào đầu năm 2011 của Chính phủ. 4 nhóm mặt hàng chính đẩy chỉ số CPI năm 2011 là nhóm Lương thực, thực phẩm (tăng 24.8%), Giáo dục (20.41%), Vận tải (19.04%); Nhà cửa và vật liệu xây dựng (17,29%). Do tỷ trọng lớn trong rổ CPI mà Lương thực thực phẩm là nhóm ảnh hưởng lớn nhất, nếu loại trừ Nhóm lương thực thực phẩm thì CPI năm 2011 chỉ tăng 7,8%. Mặc dù CPI năm 2011 cao nhưng nhờ có những biện pháp kiểm soát lạm phát từ giữa năm mà lạm phát đã có xu hướng giảm. CPI so với cùng kỳ giảm từ tháng 8 và CPI điều chính theo yếu tố mùa vụ so với tháng trước đó cũng có xu hướng giảm rõ rệ vào cuối năm.

Ngày hôm nay đã có một số ý kiến về các biện pháp hỗ trợ TTCK, trong đó có việc coi tín dụng đầu tư chứng khoán không là tín dụng phi sản xuất. Ở góc độ phân tích, việc coi tín dụng đầu tư chứng khoán không là phi sản xuất là khó khả thi bởi bản chất đầu tư chứng khoán mang tính đầu cơ khá lớn, nhất là ở thị trường Việt nam. Nếu không quản lý chặt thì việc dòng vốn đổ vào chứng khoán như luồng vốn "kích cầu" hồi đầu năm 2009 sẽ lặp lại, làm giảm hiệu quả đầu tư cho nền kinh tế. Đề xuất này sẽ khả thi hơn nếu việc sử dụng tín dụng chứng khoán để đầu tư vào các công ty thuộc nhóm ngành được khuyến khích như xuất khẩu và nông nghiệp. Lộ trình nới lỏng tín dụng chứng khoán cũng phải thận trọng để thử nghiệm phản ứng của thị trường.