Báo cáo vĩ mô

NHNN tiếp tục sử dụng nghiệp vụ thị trường mở với xu hướng hút ròng là chủ yếu nhằm điều tiết thanh khoản trên hệ thống ngân hàng cho giai đoạn tuần 6/3 – 10/3/2023. Trong đó nghiệp vụ bán tín phiếu được đẩy mạnh, với việc phát hành 108.8 nghìn tỷ đồng ở 2 kỳ hạn 7 và 91 ngày và lãi suất 6%. Bên cạnh đó, kênh cầm cố vẫn được duy trì xuyên suốt tuần, nhằm tài trợ cho khối lượng đáo hạn tương đối lớn (gần 25 nghìn tỷ đồng, bao gồm việc đáo hạn từ các hợp đồng 91 ngày được phát hành vào tháng 12/2022). Kết tuần, thông qua kênh thị trường mở, NHNN đã rút ròng tổng cộng 40.3 nghìn tỷ đồng. Khối lượng lưu hành trên kênh cầm cố giảm nhẹ xuống còn 31,9 nghìn tỷ đồng, trong khi đó khối lượng lưu hành trên kênh tín phiếu là 202,6 nghìn tỷ đồng. Mặt bằng lãi suất liên ngân hàng kỳ hạn dược duy trì trên 6% và kết tuần ghi nhận tại 6,2% (không thay đổi so với tuần trước) ở kỳ hạn qua đêm. Chênh lệch giữa lãi suất VND và USD ở trạng thái dương. 

Trong tuần trước, NHNN linh hoạt sử dụng nghiệp vụ thị trường mở nhằm điều tiết thanh khoản trên hệ thống ngân hàng. Nhu cầu tăng về cuối tháng và NHNN đã sử dụng kênh mua kỳ hạn 7 ngày với khối lượng lớn hơn (15,8 nghìn tỷ - so với mức 10,8 nghìn tỷ) nhằm hỗ trợ thanh khoản hệ thống. Nghiệp vụ bán tín phiếu vẫn được duy trì xuyên suốt tuần, với tổng khối lượng 98,2 nghìn tỷ, ở kỳ hạn 7 và 91 ngày và lãi suất 6%. Kết tuần, NHNN rút ròng nhẹ 1,4 nghìn tỷ đồng và khối lượng lưu hành trên kênh cầm cố tăng nhẹ lên 36,8 nghìn tỷ đồng, trong khi đó khối lượng lưu hành trên kênh tín phiếu là 167,2 nghìn tỷ đồng. Mặt bằng lãi suất liên ngân hàng kỳ hạn dược duy trì trên 6% và kết tuần ghi nhận tại 6,3% (tăng 3- điểm so với tuần trước) ở kỳ hạn qua đêm. Chênh lệch giữa lãi suất VND và USD ở trạng thái dương. 

Xu hướng rút ròng tiếp tục được duy trì thông qua kênh hoạt động thị trường mở trong tuần qua. Cụ thể, 140,55 nghìn tỷ đồng được phát hành trên kênh tín phiếu, ở kỳ hạn 7 và 91 ngày, trong đó kỳ hạn 7 ngày phát hành 91,5 nghìn tỷ đồng và kỳ hạn 91 ngày là 44 nghìn tỷ. Lãi suất trúng thầu tăng lên 6% ở cả 2 kỳ hạn về cuối tuần. Bên cạnh đó, trong tuần, thanh khoản tại một số NHTM cũng gặp khó khăn sau sự kiện liên quan trên thị trường TPDN và có 10,7 nghìn tỷ trên kênh mua kỳ hạn được thực hiện. Kết tuần, NHNN đã hút ròng 43,7 nghìn tỷ trên kênh thị trường mở. Khối lượng lưu hành trên kênh cầm cố tăng nhẹ lên 31,7 nghìn tỷ đồng, trong khi đó khối lượng lưu hành trên kênh tín phiếu là 160,55 nghìn tỷ đồng. NHNN đang từng bước quay lại xu hướng hút ròng trên kênh thị trường mở, nhằm đẩy mặt bằng lãi suất thị trường 2 lên cao hơn so với lãi suất USD, tạo khoảng cách an toàn chuẩn bị cho cuộc họp Fed vào tháng 3 tới đây. Mặt bằng lãi suất liên ngân hàng kỳ hạn đảo chiều tăng mạnh ở tất cả các kỳ hạn, kết tuần ghi nhận tại 6,0% (tăng 140 điểm so với tuần trước) ở kỳ hạn qua đêm. Chênh lệch giữa lãi suất VND và USD duy trì ở trạng thái dương. 

Thanh khoản trên hệ thống ngân hàng tương đối ổn định trong tuần trước và NHNN linh hoạt sử dụng nghiệp vụ thị trường mở trong đó xu hướng nghiêng nhiều về hút ròng. Cụ thể, 107 nghìn tỷ đồng được phát hành trên kênh tín phiếu, ở kỳ hạn 7 và 91 ngày, trong đó kỳ hạn 7 ngày phát hành 87 nghìn tỷ đồng và kỳ hạn 91 ngày là 20 nghìn tỷ. Việc phát hành ở kỳ hạn dài nhằm hút bớt lượng thanh khoản dư thừa trên hệ thống ngân hàng, trong bối cánh tín dụng trong đầu năm tương đối chậm. Mặt bằng lãi suất trúng thầu tăng nhẹ, lên 4,7% vào phiên thứ 6 (từ mức 4,6% trước đó) cho kỳ hạn 7 ngày và 5,5% cho kỳ hạn 91 ngày. Trong tuần, một lượng nhỏ trên kênh mua kỳ hạn được thực hiện (chỉ 229 tỷ đồng) trong khi có tới 8,7 nghìn tỷ đồng đáo hạn. Kết tuần, NHNN đã hút ròng 30,1 nghìn tỷ trên kênh thị trường mở. Khối lượng lưu hành trên kênh cầm cố giảm về 21,2 nghìn tỷ đồng, trong khi đó khối lượng lưu hành trên kênh tín phiếu là 107 nghìn tỷ đồng. Nhìn chung, NHNN đang từng bước quay lại xu hướng hút ròng trên kênh thị trường mở, nhằm đẩy mặt bằng lãi suất thị trường 2 lên cao hơn so với lãi suất USD, tạo khoảng cách an toàn chuẩn bị cho cuộc họp Fed vào tháng 3 tới đây. Mặt bằng lãi suất liên ngân hàng kỳ hạn qua đêm có sự hồi phục về cuối tuần, kết tuần ghi nhận ở mức 4,6%. Chênh lệch giữa lãi suất VND và USD có những thời điểm trong tuần ở vị thế âm và quay trở lại dương nhẹ vào cuối tuần. 150 điểm cơ bản. 

Thanh khoản trên hệ thống ngân hàng tương đối ổn định trong tuần trước và NHNN linh hoạt sử dụng nghiệp vụ thị trường mở trong đó xu hướng nghiêng nhiều về hút ròng. Cụ thể, 85 nghìn tỷ đồng ở kỳ hạn 7 ngày được phát hành trên kênh trên kênh tín phiếu theo phương thức đấu thầu lãi suất và mặt bằng lãi suất trúng thầu đã hạ nhiệt, xuống chỉ còn 4,55%/năm. Bên cạnh đó, nghiệp vụ mua kỳ hạn vẫn tiếp tục được thực hiện với khối lượng hạn chế (8,4 nghìn tỷ đồng). Kết tuần, tổng khối lượng hút ròng trên nghiệp vụ thị trường mở lên tới 142,4 nghìn tỷ đồng, và khối lượng trên kênh tín phiếu và cầm cố đang lưu hành lần lượt là 85 nghìn tỷ và 29,3 nghìn tỷ đồng. 

Dòng tiền vào các tài sản tài chính cải thiện, tuy nhiên sức hút nghiêng về các quỹ trái phiếu và cổ phiếu thị trường mới nổi. Phân bổ dòng tiền vào các tài sản tài chính có sự cải thiện đáng kể trong tháng 1, với việc vào ròng cho tất các các tài sản tài chính như cổ phiếu, trái phiếu và các quỹ tiền tệ. Điểm sáng trong tháng đến từ các chính sách mở cửa của Trung Quốc, cũng như thị trường đặt cược xác xuất cao hơn việc kinh tế toàn cầu sẽ hạ cánh mềm, thay vì rơi vào khủng hoảng. Các quỹ cổ phiếu vào ròng 40 tỷ USD, mức cao nhất kể từ tháng 3/2022 với dòng tiền tập trung vào khu vực Châu Âu và thị trường mới nổi. Dòng tiền vào các quỹ trái phiếu và tiền tệ cũng thu hút được lượng lớn dòng vốn, khi lần lượt vào ròng 58,3 tỷ USD và 118,7 tỷ USD. Đáng chú ý, việc dòng tiền tập trung vào quỹ tiền tệ (vào ròng hơn 340 tỷ USD trong 4 tháng qua) cũng là yếu tố tích cực cho các nhóm các tài sản tài chính còn lại. 

Thanh khoản hệ thống đã được cải thiện. Thanh khoản trên hệ thống ngân hàng có phần nào căng thằng trong những ngày đầu sau Tết Nguyên đán nhưng đã được cải thiện hơn về cuối tuần, NHNN linh hoạt sử dụng nghiệp vụ thị trường mở trong đó xu hướng nghiêng nhiều về bơm ròng. Cụ thể, 77,2 nghìn tỷ đồng ở kỳ hạn 7 ngày được phát hành trên kênh trên kênh mua kỳ hạn với lãi suất 6%. Bên cạnh đó, NHNN tiếp tục việc mua bổ sung dự trữ ngoại hối (tương đương với cấp thanh khoản tiền Đồng cho thị trường, khi nghiệp vụ trung hòa thông qua kênh tín phiếu được thực hiện không nhiều). Kết tuần, NHNN bơm ròng 49,5 nghìn tỷ đồng, khối lượng lưu hành tăng trên kênh mua kỳ hạn, lên 102 nghìn tỷ trong khi đó kênh tín phiếu giảm mạnh xuống chỉ còn 15 nghìn tỷ. Mặt bằng lãi suất liên ngân hàng kỳ hạn qua đêm duy trì quanh vùng 6%, trong khi các kỳ hạn 1 tuần – 1 tháng giảm nhiệt về 6,5-8,2% (giảm 20-40 điểm cơ bản). Do tính chất giao dịch trên thị trường 2, khối lượng giao dịch liên ngân hàng ở các kỳ hạn dài hơn thường không có thanh khoản và do vậy biến động lãi suất kỳ hạn này thường không mang nhiều ý nghĩa. Đối với lãi suất thị trường, chúng tôi quan sát thấy mặt bằng lãi suất huy động kỳ hạn trên 6 tháng đó có điều chỉnh giảm tại một số ngân hàng trong thời gian qua, mặc dù mức độ giảm không đáng kể (chỉ 50 điểm cơ bản). Hiện tại, lãi suất huy động trong khoảng 8% đến 9,5% đối với tiền gửi thông thường, nhưng lãi suất cho vay không có nhiều thay đổi – vẫn ở mức trung bình khoảng 12%-16%/năm. 

Năm 2023 sẽ là năm then chốt để thử thách nền tảng sức mạnh của kinh tế Việt Nam. Chúng tôi cho rằng Việt Nam có thể đạt được tăng trưởng GDP ở mức 6,2% cho năm nay, đây là con số đáng khích lệ trong bối cảnh xu hướng kinh tế thế giới giảm tốc đáng kể. Cụ thể, Chính phủ đã mở rộng chính sách tài khóa và khu vực kinh tế tư nhân đang thu hút FDI. Chính sách tiền tệ có thể duy trì thận trọng, nhưng không tích cực như năm 2022. Nhu cầu toàn cầu chậm lại vẫn là rủi ro lớn trong ngắn hạn, nhưng đáng quan tâm hơn sẽ là rủi ro thanh khoản và các vấn đề liên quan đến thị trường trái phiếu doanh nghiệp.

Trong nửa cuối năm 2023, có rất nhiều câu hỏi đặt ra để quyết định chiều hướng của thị trường: Nếu tiêu dùng yếu đi, thì yếu đến mức nào? Liệu suy thoái toàn cầu có sớm kết thúc? Khi lãi suất giảm thì mức giảm có mạnh không? Nỗ lực phòng chống tham nhũng sẽ có tiến triển như thế nào? Nghị định 65 sửa đổi sẽ được triển khai hiệu quả và thực tế hay không?

Trong kịch bản tích cực, mặc dù các dữ liệu vĩ mô có vẻ vẫn yếu, nhưng thị trường có thể đã bỏ qua các yếu tố này và hướng đến kỳ vọng cho sự phục hồi vào năm 2024. Tuy nhiên, chúng ta cũng cần thận trọng và không nên bỏ qua tác động của các yếu tố có độ trễ, như lợi nhuận doanh nghiệp kém khả quan hoặc dòng vốn FDI yếu đi, vì những yếu tố này có thể chỉ bắt đầu xuất hiện từ nửa cuối năm 2023.

Năm 2022 là một năm đầy khó khăn đối với thị trường tài chính toàn cầu khi các điều kiện tài chính thắt chặt và rủi ro địa chính trị đã tác động mạnh đến thị trường cổ phiếu, trái phiếu cũng như tiền tệ. Sang năm 2023, mặc dù thị trường đã phần nào định giá các rủi ro kể trên, phân bổ dòng vốn vào các tài sản tài chính sẽ vẫn phụ thuộc vào các yếu tố (1) động thái của Fed trong chu kỳ tăng lãi suất và (2) tốc độ Trung Quốc mở cửa cùng với triển vọng tăng trưởng.  Trạng thái tâm lý sẽ chỉ trở nên tích cực và việc giải ngân diễn ra đồng đều hơn khi các lo ngại trên được giải tỏa. Điểm tích cực về triển vọng dòng vốn vào các quỹ cổ phiếu trong năm 2023 là chu kỳ trên TTCK thường đi trước chu kỳ kinh tế. 

Nhìn chung, dòng vốn vào các quỹ cổ phiếu được kỳ vọng sẽ không có nhiều bứt phá trong thời gian tới, trừ khi việc đẩy mạnh mở cửa hơn nữa của Trung Quốc sẽ tác động tích cực đến dòng vốn vào thị trường mới nổi (EM).